Szukaj
Z nauczania Kościoła
Rada Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej UKSW w Warszawie dnia 10 stycznia 2019 r. nadała ks. dr. Marianowi Szymonikowi stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie filozofii człowieka, biorąc pod uwagę dorobek naukowy i rozprawę habilitacyjną pt. „Filozoficzne podstawy kategorii godności człowieka w ujęciu personalizmu szkoły lubelskiej”.
Rada Wydziału Teologicznego UKSW w Warszawie dnia 25 lutego 2019 r. nadała ks. dr. Romanowi Ceglarkowi stopień naukowy doktora habilitowanego nauk teologicznych w zakresie katechetyki, biorąc pod uwagę dorobek naukowy i rozprawę habilitacyjną pt. „Reforma programowa nauczania religii w szkołach w II Rzeczypospolitej w założeniach Ustawy o ustroju szkolnictwa z 1932 roku”.
Nasze konto bankowe

PKO BP S.A. Oddział I w Częstochowie

ul. Kościuszki 2a      
42-200 Częstochowa

11 1020 1664 0000 3802 0116 5612

Kuria Metropolitalna w Częstochowie

 

Caritas Archidiecezji Częstochowskiej
Portal "Moje Powołanie" - Zakon Pijarów

 

OKRES PROPEDEUTYCZNY

 

W DIECEZJALNYCH WYŻSZYCH SEMINARIACH DUCHOWNYCH

W POLSCE

 

 Kościół katolicki uważa formację do kapłaństwa za swoje zadanie priorytetowe, decydujące także o przyszłości jego misji ewangelizacyjnej.

Konferencja Episkopatu Polski w nawiązaniu do zaleceń adhortacji Ojca Świętego Jana Pawła II Pastores dabo vobis oraz postanowień zawartych w Ratio institutionis sacerdotalis pro Polonia (z roku 1999) uznaje konieczność wprowadzenia w diecezjalnych wyższych seminariach duchownych okresu propedeutycznego.

Potrzeba ta wynika ze zróżnicowanej kondycji duchowej i ludzkiej kandydatów do kapłaństwa. Pewien ich procent pochodzi z rodzin niepełnych i dysfunkcyjnych, co pociąga za sobą trudność w podejmowaniu decyzji wiążących na całe życie oraz osłabia zdolność do budowania autentycznych relacji międzyludzkich. Problemy tego typu pogłębiają postawy wpisane w styl życia współczesnej młodzieży: pośpiech, ucieczka od ciszy, ekranizacja i wirtualizacja życia, utylitaryzm, nastawienie na szybki efekt. Najważniejszy jednak problem stanowią dla wielu młodych ludzi: brak osobistego doświadczenia wiary w Boga i zakorzenienia w Kościele oraz niezrozumienie modlitwy indywidualnej i liturgicznej.

W takich środowiskach młodzieżowych wzrastają przyszli kandydaci do kapłaństwa. Wprawdzie wielu z nich wynosi piękne doświadczenia wiary z rodzin czy grup duszpasterskich, ale i oni potrzebują głębszego wprowadzenia w życie duchowe i wspólnotowe.

Z powyższego rozpoznania wynikają główne cele związane z okresem propedeutycznym. Po pierwsze, wprowadzenie w życie duchowe, które otwiera na osobowe spotkanie z Bogiem w Jezusie Chrystusie, odkrycie mocy formacyjnej Słowa Bożego (Lectio divina) i życie liturgią. Po drugie, doświadczenie Kościoła (także Kościoła partykularnego) jako żywej wspólnoty zbawienia. Po trzecie, pomoc w zdobyciu dojrzałości ludzkiej i integracji osobowej, w oparciu o klasyczną kulturę humanistyczną. Okres propedeutyczny stwarza także okazję uzupełnienia wiedzy religijnej oraz wykształcenia ogólnego.

Osiągnięciu tych celów powinny służyć: miejsce (poza głównym budynkiem seminarium), czas (pożądany rok, minimum jeden semestr) oraz starannie dobrane narzędzia i program. Główny akcent programu powinien być położony na życie duchowe – przede wszystkim na wprowadzenie w modlitwę myślną, opartą na Słowie Bożym i na przeżyciu liturgii. Formacji duchowej winny towarzyszyć wykłady i ćwiczenia z zakresu teologii życia wewnętrznego, szkół duchowości chrześcijańskiej, wprowadzenie do Pisma Świętego i w liturgię. Pomocą mogą być także bogate teksty Katechizmu Kościoła Katolickiego. Elementem formacji liturgicznej winno być przeżywanie – w miarę możliwości tylko we wspólnocie grupy formacyjnej – istotnych momentów roku liturgicznego.

Formacja ludzka i powołaniowa ma stworzyć kandydatom możliwość poznania samego siebie (indywidualnie i we wspólnocie), zmierzenia się z własną przeszłością i z wynikającymi z niej ograniczeniami. Winny temu służyć: kierownictwo duchowe, kształtowanie sumienia, zwłaszcza w sakramencie pokuty, dni skupienia, rekolekcje, a także warsztaty z komunikacji, konsultacje psychologiczne itd. Wychwycone problemy pozwolą zasugerować kandydatom ewentualne formy i czas potrzebnej terapii.

Jednym z ważnych narzędzi formacji ludzkiej powinna być także praca nad tekstami literackimi, skoncentrowanymi wokół zasadniczych dla człowieka pytań i wartości. Istotnym elementem będzie również praca fizyczna – indywidualna i w grupie – oraz aktywny wypoczynek.

W okresie propedeutycznym kandydaci zasadniczo nie powinni korzystać z telewizji, internetu, gier komputerowych, telefonów komórkowych itp. Trzeba im stworzyć natomiast możliwość kontaktu z bogactwem kultury polskiej i europejskiej (teatr, muzea, opera, filharmonia itp.). W zależności od rozeznania można zorganizować kandydatom zajęcia uzupełniające wiedzę z zakresu języka, literatury i historii polskiej.

Wszystkie elementy formacji (przygotowanie liturgii, dzielenie się Słowem Bożym, praca fizyczna, wypoczynek) winny odbywać się w małych grupach, pod opieką odpowiedniej liczby przewodników duchowych.

Okres propedeutyczny powinny zamykać wielodniowe rekolekcje, zakończone formalnym ponowieniem woli kandydata kontynuowania formacji do kapłaństwa.

Tak opisany okres propedeutyczny winien znaleźć kontynuację w formach i propozycjach następnych etapów drogi do kapłaństwa w ramach seminarium.

 

Namysłowi i decyzji biskupa diecezjalnego trzeba pozostawić: określenie czasu i miejsca okresu propedeutycznego, uzgodnienie jego przebiegu w odniesieniu doratio studiorum oraz programu studiów wydziałów teologicznych, a także możliwość wprowadzenia dodatkowego czasu praktyk przed święceniami diakonatu lub po ich przyjęciu.

 

Dokument przyjęty podczas 350. Zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski w Częstochowie, dnia 26 listopada 2009 r.

 

Za zgodność:

 

+ Stanisław Budzik